śrīmadgītābhāṣyam Ady 16
bhagavadrāmānujaviracitaṃ śrīmadgītābhāṣyam ṣōḍaśōädhyāyaḥ atītēnādhyāyatrayēṇa prakṛtipuruṣayōrviviktayō: saṃsṛṣṭayōśca yāthātmyaṃ tatsaṃsargaviyōgayōśca guṇasaṅgatadviparyayahētutvam, sarvaprakārēṇāvasthitayō: prakṛtipuruṣayōrbhagavad vibhūtitvam, vibhūtimatō bhagavatō vibhūtibhūtādacidvastunaścidvastunaśca baddhamuktōbhayarūpāt avyayatvavyāpanabharaṇasvāmyairarthāntaratayā puruṣōttamatvēna yāthātmyañca varṇitam . anantaram, uktasya kṛtsnasyārthasya sthēmnē śāstravaśyatāṃ vaktuṃ śāstravaśya-tadviparītayōrdēvāsurasargayōrvibhāgaṃ – śrībhagavānuvāca abhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayōgavyavasthiti: . dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam . 1 . ahiṃsā satyamakrōdhastyāga: śāntirapaiśunam . dayā bhūtēṣvalōluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam . 2 . tēja: […]
శ్రీమద్గీతాభాష్యమ్ Ady 15
భగవద్రామానుజవిరచితం శ్రీమద్గీతాభాష్యమ్ పఞ్చదశోऽధ్యాయః క్షేత్రాధ్యాయే క్షేత్రక్షేత్రజ్ఞభూతయో: ప్రకృతిపురుషయో: స్వరూపం విశోధ్య విశుద్ధస్యాపరిచ్ఛిన్న-జ్ఞానైకాకారస్యైవ పురుషస్య ప్రాకృతగుణసఙ్గప్రవాహనిమిత్తో దేవాద్యాకారపరిణతప్రకృతిసంబన్ధోऽనాదిః ఇత్యుక్తమ్ । అనన్తరే చాధ్యాయే పురుషస్య కార్యకారణోభయావస్థప్రకృతిసంబన్ధో గుణసఙ్గమూలో భగవతైవ కృత ఇత్యుక్త్వా గుణసఙ్గప్రకారం సవిస్తరం ప్రతిపాద్య గుణసఙ్గనివృత్తిపూర్వకాత్మ-యాథాత్మ్యావాప్తిశ్చ భగవద్భక్తిమూలేత్యుక్తమ్। ఇదానీం భజనీయస్య భగవత: క్షరాక్షరాత్మకబద్ధ-ముక్తవిభూతిమత్తామ్, విభూతిభూతాత్క్షరాక్షరపురుషద్వయాన్నిఖిలహేయ-ప్రత్యనీకకల్యాణైక్తానతయా అత్యన్తోత్కర్షేణ విసజాతీయస్య భగవత: పురుషోత్తమత్వం చ వక్తుమారభతే । తత్ర తావదసఙ్గరూపశస్త్రచ్ఛిన్నబన్ధాం అక్షరాఖ్యవిభూతిం వక్తుం ఛేద్యరూపబన్ధాకారేణ వితతమచిత్పరిణామ-విశేషమశ్వత్థవృక్షాకారం కల్పయన్ – శ్రీభగవానువాచ ఊర్ధ్వమూలమధశ్శాఖమశ్వత్థం ప్రాహురవ్యయమ్ । ఛన్దాంసి యస్య […]
ஶ்ரீமத்கீதாபாஷ்யம் Ady 15
பகவத்ராமாநுஜவிரசிதம் ஶ்ரீமத்கீதாபாஷ்யம் பஞ்சதஶோऽத்யாய: க்ஷேத்ராத்யாயே க்ஷேத்ரக்ஷேத்ரஜ்ஞபூதயோ: ப்ரக்ருதிபுருஷயோ: ஸ்வரூபம் விஶோத்ய விஶுத்தஸ்யாபரிச்சிந்ந-ஜ்ஞாநைகாகாரஸ்யைவ புருஷஸ்ய ப்ராக்ருதகுணஸங்கப்ரவாஹநிமித்தோ தேவாத்யாகாரபரிணதப்ரக்ருதிஸம்பந்தோऽநாதி: இத்யுக்தம் । அநந்தரே சாத்யாயே புருஷஸ்ய கார்யகாரணோபயாவஸ்தப்ரக்ருதிஸம்பந்தோ குணஸங்கமூலோ பகவதைவ க்ருத இத்யுக்த்வா குணஸங்கப்ரகாரம் ஸவிஸ்தரம் ப்ரதிபாத்ய குணஸங்கநிவ்ருத்திபூர்வகாத்ம-யாதாத்ம்யாவாப்திஶ்ச பகவத்பக்திமூலேத்யுக்தம்। இதாநீம் பஜநீயஸ்ய பகவத: க்ஷராக்ஷராத்மகபத்த-முக்தவிபூதிமத்தாம், விபூதிபூதாத்க்ஷராக்ஷரபுருஷத்வயாந்நிகிலஹேய-ப்ரத்யநீககல்யாணைக்தாநதயா அத்யந்தோத்கர்ஷேண விஸஜாதீயஸ்ய பகவத: புருஷோத்தமத்வம் ச வக்துமாரபதே । தத்ர தாவதஸங்கரூபஶஸ்த்ரச்சிந்நபந்தாம் அக்ஷராக்யவிபூதிம் வக்தும் சேத்யரூபபந்தாகாரேண விததமசித்பரிணாம-விஶேஷமஶ்வத்தவ்ருக்ஷாகாரம் கல்பயந் – ஶ்ரீபகவாநுவாச ஊர்த்வமூலமதஶ்ஶாகமஶ்வத்தம் ப்ராஹுரவ்யயம் । சந்தாம்ஸி யஸ்ய […]
ಶ್ರೀಮದ್ಗೀತಾಭಾಷ್ಯಮ್ Ady 15
ಭಗವದ್ರಾಮಾನುಜವಿರಚಿತಂ ಶ್ರೀಮದ್ಗೀತಾಭಾಷ್ಯಮ್ ಪಞ್ಚದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧ್ಯಾಯೇ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಷೇತ್ರಜ್ಞಭೂತಯೋ: ಪ್ರಕೃತಿಪುರುಷಯೋ: ಸ್ವರೂಪಂ ವಿಶೋಧ್ಯ ವಿಶುದ್ಧಸ್ಯಾಪರಿಚ್ಛಿನ್ನ-ಜ್ಞಾನೈಕಾಕಾರಸ್ಯೈವ ಪುರುಷಸ್ಯ ಪ್ರಾಕೃತಗುಣಸಙ್ಗಪ್ರವಾಹನಿಮಿತ್ತೋ ದೇವಾದ್ಯಾಕಾರಪರಿಣತಪ್ರಕೃತಿಸಂಬನ್ಧೋಽನಾದಿಃ ಇತ್ಯುಕ್ತಮ್ । ಅನನ್ತರೇ ಚಾಧ್ಯಾಯೇ ಪುರುಷಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಣೋಭಯಾವಸ್ಥಪ್ರಕೃತಿಸಂಬನ್ಧೋ ಗುಣಸಙ್ಗಮೂಲೋ ಭಗವತೈವ ಕೃತ ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಗುಣಸಙ್ಗಪ್ರಕಾರಂ ಸವಿಸ್ತರಂ ಪ್ರತಿಪಾದ್ಯ ಗುಣಸಙ್ಗನಿವೃತ್ತಿಪೂರ್ವಕಾತ್ಮ-ಯಾಥಾತ್ಮ್ಯಾವಾಪ್ತಿಶ್ಚ ಭಗವದ್ಭಕ್ತಿಮೂಲೇತ್ಯುಕ್ತಮ್। ಇದಾನೀಂ ಭಜನೀಯಸ್ಯ ಭಗವತ: ಕ್ಷರಾಕ್ಷರಾತ್ಮಕಬದ್ಧ-ಮುಕ್ತವಿಭೂತಿಮತ್ತಾಮ್, ವಿಭೂತಿಭೂತಾತ್ಕ್ಷರಾಕ್ಷರಪುರುಷದ್ವಯಾನ್ನಿಖಿಲಹೇಯ-ಪ್ರತ್ಯನೀಕಕಲ್ಯಾಣೈಕ್ತಾನತಯಾ ಅತ್ಯನ್ತೋತ್ಕರ್ಷೇಣ ವಿಸಜಾತೀಯಸ್ಯ ಭಗವತ: ಪುರುಷೋತ್ತಮತ್ವಂ ಚ ವಕ್ತುಮಾರಭತೇ । ತತ್ರ ತಾವದಸಙ್ಗರೂಪಶಸ್ತ್ರಚ್ಛಿನ್ನಬನ್ಧಾಂ ಅಕ್ಷರಾಖ್ಯವಿಭೂತಿಂ ವಕ್ತುಂ ಛೇದ್ಯರೂಪಬನ್ಧಾಕಾರೇಣ ವಿತತಮಚಿತ್ಪರಿಣಾಮ-ವಿಶೇಷಮಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷಾಕಾರಂ ಕಲ್ಪಯನ್ – ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ಊರ್ಧ್ವಮೂಲಮಧಶ್ಶಾಖಮಶ್ವತ್ಥಂ ಪ್ರಾಹುರವ್ಯಯಮ್ । ಛನ್ದಾಂಸಿ ಯಸ್ಯ […]
śrīmadgītābhāṣyam Ady 15
bhagavadrāmānujaviracitaṃ śrīmadgītābhāṣyam pañcadaśōädhyāyaḥ kṣētrādhyāyē kṣētrakṣētrajñabhūtayō: prakṛtipuruṣayō: svarūpaṃ viśōdhya viśuddhasyāparicchinna-jñānaikākārasyaiva puruṣasya prākṛtaguṇasaṅgapravāhanimittō dēvādyākārapariṇataprakṛtisaṃbandhōänādiḥ ityuktam . anantarē cādhyāyē puruṣasya kāryakāraṇōbhayāvasthaprakṛtisaṃbandhō guṇasaṅgamūlō bhagavataiva kṛta ityuktvā guṇasaṅgaprakāraṃ savistaraṃ pratipādya guṇasaṅganivṛttipūrvakātma-yāthātmyāvāptiśca bhagavadbhaktimūlētyuktam. idānīṃ bhajanīyasya bhagavata: kṣarākṣarātmakabaddha-muktavibhūtimattām, vibhūtibhūtātkṣarākṣarapuruṣadvayānnikhilahēya-pratyanīkakalyāṇaiktānatayā atyantōtkarṣēṇa visajātīyasya bhagavata: puruṣōttamatvaṃ ca vaktumārabhatē . tatra tāvadasaṅgarūpaśastracchinnabandhāṃ akṣarākhyavibhūtiṃ vaktuṃ chēdyarūpabandhākārēṇa vitatamacitpariṇāma-viśēṣamaśvatthavṛkṣākāraṃ kalpayan – śrībhagavānuvāca ūrdhvamūlamadhaśśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam . chandāṃsi yasya […]
శ్రీమద్గీతాభాష్యమ్ Ady 14
భగవద్రామానుజవిరచితం శ్రీమద్గీతాభాష్యమ్ చతుర్దశోऽధ్యాయః త్రయోదశే ప్రకృతిపురుషయ్ాోరన్యోన్యసంసృష్టయో: స్వరూపయాథాత్మ్యం విజ్ఞాయ అమానిత్వాదిభి: భగవద్భక్త్యను-గృహీతై: బన్ధాన్ముచ్యత ఇత్యుక్తమ్ । తత్ర బన్ధహేతు: పూర్వపూర్వసత్త్వాదిగుణమయసుఖాదిసఙ్గ ఇతి చాభిహితమ్, కారణం గుణసఙ్గోऽస్య సదసద్యోనిజన్మసు (౨౧) ఇతి । అథేదానీం గుణానాం బన్ధహేతుతాప్రకార:, గుణనివర్తనప్రకారశ్చోచ్యతే । శ్రీభగవానువాచ పరం భూయ: ప్రవక్ష్యామి జ్ఞానానాం జ్ఞానముత్తమమ్ । యజ్జ్ఞాత్వా మునయ: సర్వే పరాం సిద్ధిమితో గతా: ।। ౧ ।। పరం పూర్వోక్తాదన్యత్ప్రకృతిపురుషాన్తర్గతమేవ సత్త్వాదిగుణవిషయం జ్ఞానం భూయ: ప్రవక్ష్యామి । తచ్చ జ్ఞానం […]
ஶ்ரீமத்கீதாபாஷ்யம் Ady 14
பகவத்ராமாநுஜவிரசிதம் ஶ்ரீமத்கீதாபாஷ்யம் சதுர்தஶோऽத்யாய: த்ரயோதஶே ப்ரக்ருதிபுருஷய்ாோரந்யோந்யஸம்ஸ்ருஷ்டயோ: ஸ்வரூபயாதாத்ம்யம் விஜ்ஞாய அமாநித்வாதிபி: பகவத்பக்த்யநு-க்ருஹீதை: பந்தாந்முச்யத இத்யுக்தம் । தத்ர பந்தஹேது: பூர்வபூர்வஸத்த்வாதிகுணமயஸுகாதிஸங்க இதி சாபிஹிதம், காரணம் குணஸங்கோऽஸ்ய ஸதஸத்யோநிஜந்மஸு (௨௧) இதி । அதேதாநீம் குணாநாம் பந்தஹேதுதாப்ரகார:, குணநிவர்தநப்ரகாரஶ்சோச்யதே । ஶ்ரீபகவாநுவாச பரம் பூய: ப்ரவக்ஷ்யாமி ஜ்ஞாநாநாம் ஜ்ஞாநமுத்தமம் । யஜ்ஜ்ஞாத்வா முநய: ஸர்வே பராம் ஸித்திமிதோ கதா: ।। ௧ ।। பரம் பூர்வோக்தாதந்யத்ப்ரக்ருதிபுருஷாந்தர்கதமேவ ஸத்த்வாதிகுணவிஷயம் ஜ்ஞாநம் பூய: ப்ரவக்ஷ்யாமி । தச்ச ஜ்ஞாநம் […]
ಶ್ರೀಮದ್ಗೀತಾಭಾಷ್ಯಮ್ Ady 14
ಭಗವದ್ರಾಮಾನುಜವಿರಚಿತಂ ಶ್ರೀಮದ್ಗೀತಾಭಾಷ್ಯಮ್ ಚತುರ್ದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ ತ್ರಯೋದಶೇ ಪ್ರಕೃತಿಪುರುಷಯ್ಾೋರನ್ಯೋನ್ಯಸಂಸೃಷ್ಟಯೋ: ಸ್ವರೂಪಯಾಥಾತ್ಮ್ಯಂ ವಿಜ್ಞಾಯ ಅಮಾನಿತ್ವಾದಿಭಿ: ಭಗವದ್ಭಕ್ತ್ಯನು-ಗೃಹೀತೈ: ಬನ್ಧಾನ್ಮುಚ್ಯತ ಇತ್ಯುಕ್ತಮ್ । ತತ್ರ ಬನ್ಧಹೇತು: ಪೂರ್ವಪೂರ್ವಸತ್ತ್ವಾದಿಗುಣಮಯಸುಖಾದಿಸಙ್ಗ ಇತಿ ಚಾಭಿಹಿತಮ್, ಕಾರಣಂ ಗುಣಸಙ್ಗೋಽಸ್ಯ ಸದಸದ್ಯೋನಿಜನ್ಮಸು (೨೧) ಇತಿ । ಅಥೇದಾನೀಂ ಗುಣಾನಾಂ ಬನ್ಧಹೇತುತಾಪ್ರಕಾರ:, ಗುಣನಿವರ್ತನಪ್ರಕಾರಶ್ಚೋಚ್ಯತೇ । ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ಪರಂ ಭೂಯ: ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಜ್ಞಾನಾನಾಂ ಜ್ಞಾನಮುತ್ತಮಮ್ । ಯಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಮುನಯ: ಸರ್ವೇ ಪರಾಂ ಸಿದ್ಧಿಮಿತೋ ಗತಾ: ।। ೧ ।। ಪರಂ ಪೂರ್ವೋಕ್ತಾದನ್ಯತ್ಪ್ರಕೃತಿಪುರುಷಾನ್ತರ್ಗತಮೇವ ಸತ್ತ್ವಾದಿಗುಣವಿಷಯಂ ಜ್ಞಾನಂ ಭೂಯ: ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ । ತಚ್ಚ ಜ್ಞಾನಂ […]
śrīmadgītābhāṣyam Ady 14
bhagavadrāmānujaviracitaṃ śrīmadgītābhāṣyam caturdaśōädhyāyaḥ trayōdaśē prakṛtipuruṣayāōranyōnyasaṃsṛṣṭayō: svarūpayāthātmyaṃ vijñāya amānitvādibhi: bhagavadbhaktyanu-gṛhītai: bandhānmucyata ityuktam . tatra bandhahētu: pūrvapūrvasattvādiguṇamayasukhādisaṅga iti cābhihitam, kāraṇaṃ guṇasaṅgōäsya sadasadyōnijanmasu (21) iti . athēdānīṃ guṇānāṃ bandhahētutāprakāra:, guṇanivartanaprakāraścōcyatē . śrībhagavānuvāca paraṃ bhūya: pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam . yajjñātvā munaya: sarvē parāṃ siddhimitō gatā: . 1 . paraṃ pūrvōktādanyatprakṛtipuruṣāntargatamēva sattvādiguṇaviṣayaṃ jñānaṃ bhūya: pravakṣyāmi . tacca jñānaṃ […]
శ్రీమద్గీతాభాష్యమ్ Ady 13
భగవద్రామానుజవిరచితం శ్రీమద్గీతాభాష్యమ్ త్రయోదశోऽధ్యాయ: పూర్వస్మిన్ షట్కే పరమప్రాప్యస్య పరస్య బ్రహ్మణో భగవతో వాసుదేవస్య ప్రాప్త్యుపాయభూతభక్తిరూప-భగవదుపాసనాఙ్గభూతం ప్రాప్తు: ప్రత్యగాత్మనో యాథాత్మ్యదర్శనం జ్ఞానయోగ-కర్మయోగలక్షణనిష్ఠాద్వయసాధ్యముక్తమ్। మధ్యమే చ పరమప్రాప్యభూతభగవత్తత్త్వయాథాత్మ్య-తన్మాహాత్మ్యజ్ఞానపూర్వకైకాన్తికాత్యన్తికభక్తియోగనిష్ఠా ప్రతిపాదితా । అతిశయితైశ్వర్యాపేక్షాణాం ఆత్మకైవల్యమాత్రాపేక్షాణాం చ భక్తియోగస్తత్తదపేక్షితసాధనమితి చోక్తమ్ । ఇదానీముపరితనే షట్కే ప్రకృతిపురుషతత్సంసర్గరూపప్రపఞ్చేశ్వరతద్యాథాత్మ్యకర్మజ్ఞానభక్తిస్వరూపతదుపాదానప్రకారాశ్చ షట్కద్వ-యోదితా విశోధ్యన్తే । తత్ర తావత్త్రయోదశే దేహాత్మనో: స్వరూపమ్, దేహయాథాత్మ్యశోధనమ్, దేహవియుక్తాత్మప్రాప్త్యుపాయ:, వివిక్తాత్మస్వరూపసంశోధనమ్, తథావిధస్యాత్మనశ్చ అచిత్సంబన్ధహేతు:, తతో వివేకానుసన్ధానప్రకారశ్చోచ్యతే । శ్రీభగవానువాచ ఇదం శరీరం కౌన్తేయ క్షేత్రమిత్యభిధీయతే । ఏతద్యో వేత్తి తం […]
