ತತ್ತ್ವಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಃ ನಾಯಕಸರಃ
ಶ್ರೀಮನ್ನಿಗಮಾನ್ತಮಹಾದೇಶಿಕವಿರಚಿತಃ ತತ್ತ್ವಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಃ ನಾಯಕಸರಃ ತೃತೀಯಃ || ೩ || ವ್ಯಾಪ್ತ್ಯಾದ್ಯವ್ಯಾಕುಲಾಭಿಃ ಶ್ರುತಿಭಿರಧಿಗತೋ ವಿಶ್ವನೇತಾ ಸ ವಿಶ್ವಂ ಕ್ರೀಡಾಕಾರುಣ್ಯತನ್ತ್ರಃ ಸೃಜತಿ ಸಮತಯಾ ಜೀವಕರ್ಮಾನುರೂಪಮ್ । ರೋಷೋಽಪಿ ಪ್ರೀತಯೇ ಸ್ಯಾತ್ಸುನಿರಸವಿಷಯಸ್ತಸ್ಯ ನಿಸ್ಸೀಮಶಕ್ತೇಃ ಸ್ವೇಚ್ಛಾ(ಯಾಂ)ತಸ್ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಂ ವದತಿ ಭಗವತೋಽವಾಪ್ತಕಾಮತ್ವವಾದಃ || ೧ || ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಃ ಪರಾತ್ಮಾ ತದಿಹ ನ ಘಟತೇ ಧಾತುರಧ್ಯಕ್ಷಬಾಧೋ ಯೋಗ್ಯಾದೃಷ್ಟೇರಭಾವಾನ್ನ ಖಲು ನ ಭವತಾ ಸ್ವೀಕೃತಃ ಸ್ವೇತರಾತ್ಮಾ । ತಸ್ಮಿನ್ದೇಹಾನಪೇಕ್ಷೇ ಶ್ರುತಿಭಿರ(ಧಿಗತೇ)ವಸಿತೇ ದೇಹಬಾಧಾನ್ನ ಬಾಧೋ ವೇದೇಭ್ಯೋ ನಾನುಮಾನಂ ನ ಚ ಪುರುಷವಚಸ್ತಿಷ್ಠತೇ ಬದ್ಧವೈರಮ್ || ೨ || ವಾಚ್ಯತ್ವಂ ವೇದ್ಯತಾಂ […]
తత్త్వముక్తాకలాపః నాయకసరః
శ్రీమన్నిగమాన్తమహాదేశికవిరచితః తత్త్వముక్తాకలాపః నాయకసరః తృతీయః || ౩ || వ్యాప్త్యాద్యవ్యాకులాభిః శ్రుతిభిరధిగతో విశ్వనేతా స విశ్వం క్రీడాకారుణ్యతన్త్రః సృజతి సమతయా జీవకర్మానురూపమ్ । రోషోऽపి ప్రీతయే స్యాత్సునిరసవిషయస్తస్య నిస్సీమశక్తేః స్వేచ్ఛా(యాం)తస్సర్వసిద్ధిం వదతి భగవతోऽవాప్తకామత్వవాదః || ౧ || అప్రత్యక్షః పరాత్మా తదిహ న ఘటతే ధాతురధ్యక్షబాధో యోగ్యాదృష్టేరభావాన్న ఖలు న భవతా స్వీకృతః స్వేతరాత్మా । తస్మిన్దేహానపేక్షే శ్రుతిభిర(ధిగతే)వసితే దేహబాధాన్న బాధో వేదేభ్యో నానుమానం న చ పురుషవచస్తిష్ఠతే బద్ధవైరమ్ || ౨ || వాచ్యత్వం వేద్యతాం […]
tattvamuktākalāpaḥ buddhisaraḥ
śrīmannigamāntamahādēśikaviracitaḥ tattvamuktākalāpaḥ . atha buddhisaraḥ caturthaḥ . 4 . dhītvādvēdmīti siddhā svayamitaramatirbuddhilakṣmādidhīvadyadvā sarvajñadhīvanna sa matiyugavānnāpi caikōnavēdī . nō cēddhārāmatau sā prathamamapi satī nāvabuddhēti dhīḥ syāt svasyāṃ vṛttērvirōdhōäpyupaśamanamiyāduktadṛṣṭāntanītyā . 1 . smṛtyā śabdānumānaprabhṛtibhirapi dhīrvēdyatē svaprakāśā dhītvādēstāmavēdyāmanupadhi vadataḥ svōktibādhādayaḥ syuḥ . vēdyatvē sā jaḍā syāditi ca vihatimadvyāptibhaṅgaśca nō cēcchiṣyācāryādisarvavyavahṛtivirahājjātamaunaṃ jagatsyāt . 2 . buddhērarthaprakāśādanumitiriti cēttanna sādhyāviśēṣāt sādhyādbhēdēäpi […]
தத்த்வமுக்தாகலாப: புத்திஸர:
ஶ்ரீமந்நிகமாந்தமஹாதேஶிகவிரசித: தத்த்வமுக்தாகலாப: || அத புத்திஸர: சதுர்த: || ௪ || தீத்வாத்வேத்மீதி ஸித்தா ஸ்வயமிதரமதிர்புத்திலக்ஷ்மாதிதீவத்யத்வா ஸர்வஜ்ஞதீவந்ந ஸ மதியுகவாந்நாபி சைகோநவேதீ । நோ சேத்தாராமதௌ ஸா ப்ரதமமபி ஸதீ நாவபுத்தேதி தீ: ஸ்யாத் ஸ்வஸ்யாம் வ்ருத்தேர்விரோதோऽப்யுபஶமநமியாதுக்தத்ருஷ்டாந்தநீத்யா || ௧ || ஸ்ம்ருத்யா ஶப்தாநுமாநப்ரப்ருதிபிரபி தீர்வேத்யதே ஸ்வப்ரகாஶா தீத்வாதேஸ்தாமவேத்யாமநுபதி வதத: ஸ்வோக்திபாதாதய: ஸ்யு: । வேத்யத்வே ஸா ஜடா ஸ்யாதிதி ச விஹதிமத்வ்யாப்திபங்கஶ்ச நோ சேச்சிஷ்யாசார்யாதிஸர்வவ்யவஹ்ருதிவிரஹாஜ்ஜாதமௌநம் ஜகத்ஸ்யாத் || ௨ || புத்தேரர்தப்ரகாஶாதநுமிதிரிதி சேத்தந்ந ஸாத்யாவிஶேஷாத் ஸாத்யாத்பேதேऽபி […]
ತತ್ತ್ವಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಃ ಬುದ್ಧಿಸರಃ
ಶ್ರೀಮನ್ನಿಗಮಾನ್ತಮಹಾದೇಶಿಕವಿರಚಿತಃ ತತ್ತ್ವಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಃ || ಅಥ ಬುದ್ಧಿಸರಃ ಚತುರ್ಥಃ || ೪ || ಧೀತ್ವಾದ್ವೇದ್ಮೀತಿ ಸಿದ್ಧಾ ಸ್ವಯಮಿತರಮತಿರ್ಬುದ್ಧಿಲಕ್ಷ್ಮಾದಿಧೀವದ್ಯದ್ವಾ ಸರ್ವಜ್ಞಧೀವನ್ನ ಸ ಮತಿಯುಗವಾನ್ನಾಪಿ ಚೈಕೋನವೇದೀ । ನೋ ಚೇದ್ಧಾರಾಮತೌ ಸಾ ಪ್ರಥಮಮಪಿ ಸತೀ ನಾವಬುದ್ಧೇತಿ ಧೀಃ ಸ್ಯಾತ್ ಸ್ವಸ್ಯಾಂ ವೃತ್ತೇರ್ವಿರೋಧೋಽಪ್ಯುಪಶಮನಮಿಯಾದುಕ್ತದೃಷ್ಟಾನ್ತನೀತ್ಯಾ || ೧ || ಸ್ಮೃತ್ಯಾ ಶಬ್ದಾನುಮಾನಪ್ರಭೃತಿಭಿರಪಿ ಧೀರ್ವೇದ್ಯತೇ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶಾ ಧೀತ್ವಾದೇಸ್ತಾಮವೇದ್ಯಾಮನುಪಧಿ ವದತಃ ಸ್ವೋಕ್ತಿಬಾಧಾದಯಃ ಸ್ಯುಃ । ವೇದ್ಯತ್ವೇ ಸಾ ಜಡಾ ಸ್ಯಾದಿತಿ ಚ ವಿಹತಿಮದ್ವ್ಯಾಪ್ತಿಭಙ್ಗಶ್ಚ ನೋ ಚೇಚ್ಛಿಷ್ಯಾಚಾರ್ಯಾದಿಸರ್ವವ್ಯವಹೃತಿವಿರಹಾಜ್ಜಾತಮೌನಂ ಜಗತ್ಸ್ಯಾತ್ || ೨ || ಬುದ್ಧೇರರ್ಥಪ್ರಕಾಶಾದನುಮಿತಿರಿತಿ ಚೇತ್ತನ್ನ ಸಾಧ್ಯಾವಿಶೇಷಾತ್ ಸಾಧ್ಯಾದ್ಭೇದೇಽಪಿ […]
తత్త్వముక్తాకలాపః బుద్ధిసరః
శ్రీమన్నిగమాన్తమహాదేశికవిరచితః తత్త్వముక్తాకలాపః || అథ బుద్ధిసరః చతుర్థః || ౪ || ధీత్వాద్వేద్మీతి సిద్ధా స్వయమితరమతిర్బుద్ధిలక్ష్మాదిధీవద్యద్వా సర్వజ్ఞధీవన్న స మతియుగవాన్నాపి చైకోనవేదీ । నో చేద్ధారామతౌ సా ప్రథమమపి సతీ నావబుద్ధేతి ధీః స్యాత్ స్వస్యాం వృత్తేర్విరోధోऽప్యుపశమనమియాదుక్తదృష్టాన్తనీత్యా || ౧ || స్మృత్యా శబ్దానుమానప్రభృతిభిరపి ధీర్వేద్యతే స్వప్రకాశా ధీత్వాదేస్తామవేద్యామనుపధి వదతః స్వోక్తిబాధాదయః స్యుః । వేద్యత్వే సా జడా స్యాదితి చ విహతిమద్వ్యాప్తిభఙ్గశ్చ నో చేచ్ఛిష్యాచార్యాదిసర్వవ్యవహృతివిరహాజ్జాతమౌనం జగత్స్యాత్ || ౨ || బుద్ధేరర్థప్రకాశాదనుమితిరితి చేత్తన్న సాధ్యావిశేషాత్ సాధ్యాద్భేదేऽపి […]
tattvamuktākalāpaḥ adravyasaraḥ
śrīmannigamāntamahādēśikaviracitaḥ tattvamuktākalāpaḥ . atha adravyasaraḥ pañcamaḥ . 5 . tattaddravyēṣu dṛṣṭaṃ niyatimadapṛthaksiddhamadravyajātaṃ tadvadviśvaṃ parasya vyavadhiniyamanānna svarūpēäsya dōṣaḥ . itthaṃ nirdhārya bhāvyē bhagavati vividhōdāhṛtivyaktisiddhyai nirbādhān dravyadharmānniranugatigaladdurnayānnirṇayāmaḥ . 1 . vyākhyātaṃ dravyaṣaṭkaṃ vyatibhiduramathādravyacintāäsya sattādhībhēdādēḥ purōktā nijagaduranupādānatāṃ tasya lakṣma . dravyādatyantabhinnaṃ tvidamanupadhikaṃ tadviśiṃṣyāt svabhāvāt dṛṣṭē na hyastyayuktaṃ na kathamitarathā viśvatattvāpalāpaḥ . 2 . adravyaṃ dravyasiddhau tadupahitatayā tacca lakṣyēta […]
தத்த்வமுக்தாகலாப: அத்ரவ்யஸர:
ஶ்ரீமந்நிகமாந்தமஹாதேஶிகவிரசித: தத்த்வமுக்தாகலாப: || அத அத்ரவ்யஸர: பஞ்சம: || ௫ || தத்தத்த்ரவ்யேஷு த்ருஷ்டம் நியதிமதப்ருதக்ஸித்தமத்ரவ்யஜாதம் தத்வத்விஶ்வம் பரஸ்ய வ்யவதிநியமநாந்ந ஸ்வரூபேऽஸ்ய தோஷ: । இத்தம் நிர்தார்ய பாவ்யே பகவதி விவிதோதாஹ்ருதிவ்யக்திஸித்த்யை நிர்பாதாந் த்ரவ்யதர்மாந்நிரநுகதிகலத்துர்நயாந்நிர்ணயாம: || ௧ || வ்யாக்யாதம் த்ரவ்யஷட்கம் வ்யதிபிதுரமதாத்ரவ்யசிந்தாऽஸ்ய ஸத்தாதீபேதாதே: புரோக்தா நிஜகதுரநுபாதாநதாம் தஸ்ய லக்ஷ்ம । த்ரவ்யாதத்யந்தபிந்நம் த்விதமநுபதிகம் தத்விஶிம்ஷ்யாத் ஸ்வபாவாத் த்ருஷ்டே ந ஹ்யஸ்த்யயுக்தம் ந கதமிதரதா விஶ்வதத்த்வாபலாப: || ௨ || அத்ரவ்யம் த்ரவ்யஸித்தௌ ததுபஹிததயா தச்ச லக்ஷ்யேத […]
ತತ್ತ್ವಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಃ ಅದ್ರವ್ಯಸರಃ
ಶ್ರೀಮನ್ನಿಗಮಾನ್ತಮಹಾದೇಶಿಕವಿರಚಿತಃ ತತ್ತ್ವಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಃ || ಅಥ ಅದ್ರವ್ಯಸರಃ ಪಞ್ಚಮಃ || ೫ ||) ತತ್ತದ್ದ್ರವ್ಯೇಷು ದೃಷ್ಟಂ ನಿಯತಿಮದಪೃಥಕ್ಸಿದ್ಧಮದ್ರವ್ಯಜಾತಂ ತದ್ವದ್ವಿಶ್ವಂ ಪರಸ್ಯ ವ್ಯವಧಿನಿಯಮನಾನ್ನ ಸ್ವರೂಪೇಽಸ್ಯ ದೋಷಃ । ಇತ್ಥಂ ನಿರ್ಧಾರ್ಯ ಭಾವ್ಯೇ ಭಗವತಿ ವಿವಿಧೋದಾಹೃತಿವ್ಯಕ್ತಿಸಿದ್ಧ್ಯೈ ನಿರ್ಬಾಧಾನ್ ದ್ರವ್ಯಧರ್ಮಾನ್ನಿರನುಗತಿಗಲದ್ದುರ್ನಯಾನ್ನಿರ್ಣಯಾಮಃ || ೧ || ವ್ಯಾಖ್ಯಾತಂ ದ್ರವ್ಯಷಟ್ಕಂ ವ್ಯತಿಭಿದುರಮಥಾದ್ರವ್ಯಚಿನ್ತಾಽಸ್ಯ ಸತ್ತಾಧೀಭೇದಾದೇಃ ಪುರೋಕ್ತಾ ನಿಜಗದುರನುಪಾದಾನತಾಂ ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮ । ದ್ರವ್ಯಾದತ್ಯನ್ತಭಿನ್ನಂ ತ್ವಿದಮನುಪಧಿಕಂ ತದ್ವಿಶಿಂಷ್ಯಾತ್ ಸ್ವಭಾವಾತ್ ದೃಷ್ಟೇ ನ ಹ್ಯಸ್ತ್ಯಯುಕ್ತಂ ನ ಕಥಮಿತರಥಾ ವಿಶ್ವತತ್ತ್ವಾಪಲಾಪಃ || ೨ || ಅದ್ರವ್ಯಂ ದ್ರವ್ಯಸಿದ್ಧೌ ತದುಪಹಿತತಯಾ ತಚ್ಚ ಲಕ್ಷ್ಯೇತ […]
తత్త్వముక్తాకలాపః అద్రవ్యసరః
శ్రీమన్నిగమాన్తమహాదేశికవిరచితః తత్త్వముక్తాకలాపః || అథ అద్రవ్యసరః పఞ్చమః || ౫ ||) తత్తద్ద్రవ్యేషు దృష్టం నియతిమదపృథక్సిద్ధమద్రవ్యజాతం తద్వద్విశ్వం పరస్య వ్యవధినియమనాన్న స్వరూపేऽస్య దోషః । ఇత్థం నిర్ధార్య భావ్యే భగవతి వివిధోదాహృతివ్యక్తిసిద్ధ్యై నిర్బాధాన్ ద్రవ్యధర్మాన్నిరనుగతిగలద్దుర్నయాన్నిర్ణయామః || ౧ || వ్యాఖ్యాతం ద్రవ్యషట్కం వ్యతిభిదురమథాద్రవ్యచిన్తాऽస్య సత్తాధీభేదాదేః పురోక్తా నిజగదురనుపాదానతాం తస్య లక్ష్మ । ద్రవ్యాదత్యన్తభిన్నం త్విదమనుపధికం తద్విశింష్యాత్ స్వభావాత్ దృష్టే న హ్యస్త్యయుక్తం న కథమితరథా విశ్వతత్త్వాపలాపః || ౨ || అద్రవ్యం ద్రవ్యసిద్ధౌ తదుపహితతయా తచ్చ లక్ష్యేత […]
