Category: Publications

सङ्कल्पसूर्योदयः-अष्टमोऽङ्कः

अष्टमोऽङ्कः मोहादि पराजयः मिश्रविष्कम्भः [ततः प्रविशति अभिनिवेशः] अभिनिवेशः – (स्वसामर्थ्यम् बहुमत्य) हृष्यन्ति व्यसनेषु सप्तसु मुधाऽऽरब्धेषु मत्प्रेक्षिताः प्रारब्धम् न परित्यजन्ति च मुहुः प्रत्यूहवात्याहताः । नानादुःखभयानकेऽपि न जहत्यर्थे पुमर्थे रतिम् मोहस्याभिनिवेश एकदृगहम् कोशाधिकारे स्थितः ॥ १ ॥ अपि च, लोभोऽपि महामोहसर्वस्वभूतो मामेव दर्शितसौभ्रात्रम् सहायीकृत्य सर्वत्र विजयते । यतः, अवसादप्रसङ्गेषु स्वयमुत्तम्भनोद्यतः । अहमार्यस्य लोभस्य भ्राता चरमसम्भवः ॥ २ […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-सप्तमोऽङ्कः

सप्तमोऽङ्कः शुभाश्रयनिर्धारणम् शुद्धविष्कम्भः [ततः प्रविशति सम्स्कारः] सम्स्कारः – अहम् खलु अनुभवामुष्यायणः सम्स्कार(रापर)नामा देवस्य विवेकस्य शिक्षितसकलविद्यः शिल्पी देवशिल्पिनम् विश्वकर्माणम् असुरशिल्पिनम् मयम् च विजित्य विश्रमाभिलाषी चिरमस्वाप्सम् । तावच्चेदमन्तरमासाद्य महामोहप्रयुक्ताभ्याम् मधुकैटभाभ्यामिव महाबलाभ्याम् मध्यमचरमगुणाभ्याम्, सत्त्वमित्रमसाविति जिघाम्सितः । नूनमप्रबुद्धतैव पुरुषेषु प्रतिपक्षजनस्य हस्तावलम्बः ।    ततश्चाहम् प्रतिबोधितः सहसैव परमपुरुषदयाचोदितया देव्या सुमत्या सहजदृष्टिसदृशदृष्टिसञ्ज्ञाभ्याम् दासीभ्याम् । तदिह निरवकाशतया ततस्ततः पलायिते प्रतिपक्षे, केनापि हेतुना […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-षष्ठोऽङ्कः

षष्ठोऽङ्कः स्थान विशेषसङ्ग्रहः [ततः प्रविशति कञ्चुकी] कञ्चुकी – अहम् हि देवस्य महामोहस्य दर्पसम्भवः स्तम्भो नाम सदागम प्रतिरोधकः प्रतिहारी । मम च, वलिभिरविरलाभिर्वर्ष्म सोपानकल्पम् द्रतपदमधिरूढा दुर्निवारा जरेयम् । तदपि नियतिभूम्ना तादृशी वेत्रयष्टिः सह चरतिम् मयाऽसौ शैशवे सङ्गृहीता ॥ १ ॥ किम् च, निश्शङ्कसञ्चरणविघ्नविधायिनीभ्याम् निष्पीडितोऽस्मि जरसा च नृपाज्ञया च । मध्योपलक्षितमनोरथभङ्गदीना वाञ्छा न शाम्यति वयः सकलम् प्रशान्तम् […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-पञ्चमोऽङ्कः

पञ्चमोऽङ्कः डम्भभाद्युपालम्भः [ततः प्रविशति डम्भः कुहना च] डम्भः – अहहारे त्वाम् धर्मपत्नि! कुहने! सम्बोधयामि । त्वम् हि मे तारेव बृहस्पतेः, अहल्येव गौतमस्य, अस्पृष्टपुरुषान्तरा क्षणविरहाक्षमा सहधर्मचारिणी । कुहना – यद्ब्राह्मणेश्वरो भणति । तथाऽपि लज्जामि निर्दिष्टान्निदर्शनात् । अरुन्धतीव वसिष्ठस्येति वचनीयम् गृहस्वामिना । यदाहम् तस्करैः कितवैर्ग्रामणीभिर्नरेन्द्रामात्यैः पाषण्डिभिरन्यैरपि तादृशैः प्रार्थिताऽस्मि, तदाऽपि तान् त्वामेव स्मृत्वा सेवे । डम्भः – (सान्तर्हासम्) […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-चतुर्थोऽङ्कः

चतुर्थोऽङ्कः कामादि व्यूह भेदनम् (ततः प्रविशति कामो वसन्तश्च) कामः – सखे वसन्त! इक्षुः पेशलमीदृशम् मम धनुः पुष्पाण्यमी सायकाः तन्त्रीमञ्जुलनिस्वना मधुकरश्रेणी शुभा शिञ्जिनी । भीरुः सन्नबलाजनो मम बलम् तथ्यम् परम् कथ्यते सोऽहम् निर्जितशूलभृत्प्रभृतिकः सङ्कल्पसिद्धोदयः ॥ १ ॥ अपि च, त्वयि सम्भृतशस्त्रास्त्रे सहाये मम सम्स्थिते । महता पश्य मोहेन विश्वमेकातपत्रितम् ॥ २ ॥ वसन्तः – किमुच्यते? कामः […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-तृतीयोऽङ्कः

तृतीयोऽङ्कः मुक्तयुपाय आरम्भः शुद्धविष्कम्भः [ततः प्रविशतो रागद्वेषौ ।] रागः – सखे, त्वत्सहायस्य मे स्वामिकार्यनिर्वर्तनम् सिद्धप्रायमिति निश्चिनोमि । द्वेषः – वयस्य, त्वद्विरुद्धविषयविवेकसम्रम्भनिरोधेन त्वदेककार्य एव ह्यहमादिष्टोऽस्मि महाराजेन । रागः – सखे, अन्यदपि तावदवसरोचितमाज्ञप्तिगोचरमावेदयामि । विवेककुहनाबलाद्व्यतिहतेषु बाह्येष्वसौ त्रिवर्गपदवी परम् शरणमद्य मोहश्रियः । विरक्तिमिह तापसीम् व्यपनयामि दूरादहम् विमथ्य विनिवर्त्यताम् सपदि विष्णुभक्तिस्त्वया ॥ १ ॥ सम्भवति च सर्वथा सर्वतः प्रसारिताभ्याम् […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-द्वितीयोऽङ्कः

द्वितीयोऽङ्कः परपक्ष प्रतिक्षेपः प्रवेशकः [ततः प्रविशति श्रद्धा विचारणा च ।] विचारणा – हला! श्रमजलबिन्दुनिकरनिर्भासित निटालतला वत्सदर्शनोत्सुका वत्सलेव त्वरमाणा वर्तसे । मुखचन्द्रस्यन्दितसुधासुभगाश्छविफुल्लमल्लीमकरन्दनिभाः । नवसौम्ययौवनलताकलिका श्रियमुद्वहन्ति तव स्वेद कणाः ॥ १ ॥ श्रद्धा – प्रियसखि, इदानीम् किल एकमुखप्रतिष्ठापितश्रुतिशिरस्सिद्धान्तस्य प्रतिपक्षप्रतिक्षेपभावितप्रतिज्ञस्य भर्तुर्विवेकस्य सहधर्मचारिणी देवी सुमतिः प्रक्रान्तनिर्वहणदोहलेन परिगृहीतमङ्गलाचारा प्रमदावनपार्श्वरत्नशैलमाश्रिता कमलापति चरणकमलसमर्चनयोग्यानि काञ्चनपद्मानि उपहर्तुमाज्ञाप्य शोभनैकतानहृदया सुखम् तिष्ठति । तज्झटित्युपसर्पामि पङ्कजासनवदनपङ्कजराजहम्म्सीम् भारतीमिव […]

सङ्कल्पसूर्योदयः-प्रथमोऽङ्कः

श्रीः श्रीमते रामानुजाय नमः । श्रीमते निगमान्तमहादेशिकाय नमः । श्रीमान्वेङ्कटनाथार्यः कवितार्किककेसरी । वेदान्ताचार्यवर्यो मे सन्निधत्ताम् सदा हृदि ॥ कवितार्किकसिम्हसर्वतन्त्रस्वतन्त्र श्रीमद्वेदान्ताचार्य विरचितम् नाटकम् सङ्कल्पसूर्योदयः प्रथमोऽङ्कः स्वपक्षप्रकाशः यद्भक्तिप्रचयात्मके दिनमुखे दृष्टिक्षमः क्षेत्रिणः क्षिप्रम् सम्सृतिशर्वरीम् क्षिपति यत्सङ्कल्पसूर्योदयः । तत्त्वैरस्त्रविभूषणैरधिगत स्वाधीननित्योन्नतिः श्रीमान् अस्तु स मे समस्तविपदुत्ताराय नारायणः ॥ १ ॥ लक्ष्ये यत्र श्रुतिमितगुणाकृष्टि लब्धावधानैः प्रत्यग्बाणः प्रणवधनुषा सत्त्ववद्भिः प्रयुक्तः । मध्येवक्षः […]

ப்ரமேய ஸாரம் வ்யாக்யானம்

ஶ்ரீமதே ராமாநுஜாய நம: அருளாளப் பெருமாள் எம்பெருமானார் அருளிச் செய்த ப்ரமேய ஸாரம் இதற்கு விஶதவாக் ஶிகாமணியான ஶ்ரீ மணவாள மாமுனிகள் அருளிச் செய்த வ்யாக்யானம். தனியன் நீங்காமலென்றும் நினைத்துத் தொழுமின்கள் நீணிலத்தீர் பாங்காக நல்ல பிரமேயசாரம் பரிந்தளிக்கும் பூங்காவளம் பொழில்சூழ் புடைவாழும் புதுப்புளிமன் ஆங்காரமற்ற வருளாள மாமுனியம்புதமே. அவதாரிகை ஸகல ஶாஸ்த்ர நிபுணராய் தத்வஹிதபுருஷார்த்த யாதாத்ம்யவிதக்ரேஸராய், ஸமஸ்தஸம்ஸாரி சேதநோஜ்ஜீவன காமராய், தம்மை அடியிலே அங்கீகரித்தருளின  எம்பெருமானார் திருவடிகளிலே சிரகாலம் ஸேவைபண்ணி,  தத்வஹிதபுருஷார்த்த விஶேஷங்களெல்லாம் சரமபர்வபர்யந்தமாக அவரருளிச் […]

क्षामास्तवः

श्रीमते रामानुजाय नमः ॥ श्री लोकचार्य विरचितः क्षामास्तवः ॥ लोकचार्याय गुरवे कृष्णपादस्य सूनवे । संसार भोगि संदष्ट जीवजीवातवे नमः ॥ श्रीलोकाचार्यमहंवन्दे क्षमास्तव विधायिनम्  । श्रीरङ्गनाथ कैङ्कर्य निष्टं  लोकोत्तरं गुरुम् ॥ श्रीरङ्गं तु श्रियो रङ्गं प्राप्तस्त्वं करुणाकर । अकिञ्चनमशक्तं मां रङ्गनाथ ! क्षमस्व माम् ॥ 1 जुष्टः श्रीरङ्गनायक्या नित्यं पुरुषकारया । भगवस्त्वं प्रपन्नं ते ॥ क्षमस्व माम् […]